Foto wolvin: Ramon van Bentum
UTRECHT – De dood van de wolvin maandag 22 september blijft nadreunen. Het is de eerste wolvin die in Utrecht in 150 jaar werd doodgeschoten. Het is de vijfde aangereden wolf in 2 jaar tijd. Er wordt intensief op de vader van de roedel gejaagd. Waarom is in de provincie Utrecht uitsluitend sprake van oeverloos overleg, verstoringen, wolven in paniek, verkeersongelukken, afschotvergunningen, zenderplannen en hebben de vijanden van de wolf het voor het zeggen? Hoe werd wolf Bram, in 2023 nog de ‘goedmoedige buurtwolf’, ineens gekoppeld aan een demon in wolfsgedaante door de ecoloog die voor het landgoed én de provincie werkt? De geschiedenis van wolf Bram en zijn roedel is de geschiedenis van een falende provincie.
Opinie Team Wolven in Utrecht
”De wolf is een wettelijk beschermde diersoort. Dat betekent dat het doden, vangen en opzettelijk verstoren van wolven verboden is. Die bescherming is de taak van de provincie. Doel is om samenleven met de wolf mogelijk te maken.”
Wolf Bram veroverde de Utrechtse Heuvelrug in 2023 en de harten van veel mensen in de provincie. Wat wilde iedereen graag de eerste wolf in 150 jaar in de provincie zien. En wat liet hij zich af en toe graag zien, soms zelfs met een fotogenieke grijns op zijn kop. Hij werd omschreven als goedmoedig en werd zelfs de vriendelijke buurtwolf genoemd door bewoners aan de Waterlooweg.
Wolf Bram: de ‘vriendelijke buurtwolf’
Wolf Bram werd vanaf 2023 vooral veel gezien op en rond losloopgebieden en landgoed Den Treek-Henschoten. In een overzicht staan meldingen van een jonge wolf, door een van de melders de ‘vriendelijke buurtwolf’ genoemd. Bram was geïnteresseerd in alle aspecten in zijn nieuwe territorium en niet bang. Hij heeft een legendarische moeder en grootmoeder. Het is niet afwijkend dat een jonge wolf nieuwsgierig is, later worden ze schuwer. Hij kwam vooral af op honden en bewoog in zijn focus daardoor soms dichtbij mensen die hij negeerde. Er is een video waarin te zien is dat hij het fenomeen hardlopers inspecteert. Je ziet hem ruiken en kijken naar de hardlopers in zijn gebied met welpen. Wolvendeskundige Rick Van Malssen gaf daarom meteen al het advies hardlopers en honden uit het kerngebied te weren om zijn natuurlijke schuwheid te laten ontwikkelen.
Wolf Bram (GW3237m) was toen ongeveer een jaar oud:
Wat gebeurde er de afgelopen twee jaar dat deze jonge, vriendelijke wolf tot vijand nummer 1 werd verklaard door de provincie Utrecht?
Hoe kon dit zo snel escaleren en incidenten en dode wolven tot gevolg hebben? Waarom zijn er ineens desolate ontoegankelijke afschotgebieden, vluchtende wolven, verborgen camera’s, boetes, boa’s, kaalslagen, een afgezette parkeerplaats en enorme verstoringen in plaats van rustgebieden en hondenvrije zones?
Jagers verstoren het wild en alle wolven
Jagers en jachtactiviteiten met honden zijn levensbedreigend. Een jachtpartij, zoals maandag 22 september toen de wolvin werd aangereden, met veel jagers, honden en neervallende dood wild maken uiteraard alle dieren, en zeker wolven, doodsbang. Ze zijn in direct levensgevaar en vluchten daadwerkelijk voor hun leven. De rust wordt willens en wetens verstoord. Landgoed en provincie Utrecht weten dat een grote jachtpartij de wolven nog meer verstoren, naast de dagelijkse jacht op wolf Bram. Met vluchtende wolven en een fatale aanrijding die dag tot gevolg. Zoals verwacht ontkent de provincie Utrecht op dinsdag 30 september 2025 dat de enorme jachtpartij op eenden en reeën maandag 22 september en de dagelijkse jacht op wolf Bram, oorzaken zijn van de aanrijding.
Update 2 december 2025:
De wolvin, waarschijnlijk GW4504f, vluchtte de weg over. Ze werd aangereden en daarna doodgeschoten. Na autopsie bleek dat zij al eerder was aangereden en mank liep.
Wat dit trieste verhaal nog ernstiger maakt, is het totale gebrek aan respect en deskundigheid. De wolvin werd namelijk niet alleen opgejaagd en aangereden, ze werd ook niet verdoofd en naar opvang vervoerd. Zij heeft er ten minste een uur gelegen om vervolgens door een totaal verkeerd uitgevoerde nooddoding via de voorpoot aan een vreselijk einde te komen. Meer erover staat in het second opinion rapport Natuurhulpcentrum Oudsbergen van de autopsie.
Een jager die een zwaargewonde nauwelijks bewegende wolf voor zijn neus heeft liggen en zo verkeerd doodt, hoort normaal gesproken zijn vergunning kwijt te raken.
De jagers met honden werden door terreinwagens gedropt en hadden zich opgesplitst in groepen rond 17:00 uur maandag 22 september 2025. Team Wolven in Utrecht heeft de jachtpartij gezien en foto’s genomen (die niet geplaatst mogen worden). In het oosten en zuiden werd gejaagd. Het ecoduct Treeker Wissel Doornseweg Leusden is niet toegankelijk:
Rol van de provincie Utrecht
Vanaf de komst van wolf Bram in Utrecht, heeft de provincie in elk opzicht gefaald in haar taak. Hoewel de provincie graag anders doet geloven, getuige de tsunami aan verslagen van overleggen, vergaderingen en adviezen. Motie over rustgebied aangenomen? Provincie Utrecht voert rustgebieden niet uit, maar verzandt in overleg. Omdat de jonge wolf in 2023 veel bij de hondenlosloopgebieden was, honden zijn soortgenoten voor wolven, gaf een wolvendeskundige het dringende advies meteen aanlijnplichten in te stellen, hondenvrije zones in te stellen en hardlopers te weren. Dit gebeurde niet. Ook niet in 2024. Hoewel de provincie al in het voorjaar wist dat er welpen op komst waren. Midden in Utrecht ligt een van de drukste hondenlosloopgebieden van Midden-Nederland.
Ideaal is een rustgebied van 3km radius rond het nest. Een gebied met water en waar geen honden en mensen mogen komen. Dat geeft de ouderdieren rust om de jonge welpen in veiligheid groot te brengen tot ze in september mee op stap kunnen. Zo simpel is het. Maar de provincie Utrecht? Die weet er een ingewikkeld en onoplosbaar probleem van te maken
In 2025 werd de aanlijnplicht wel ingesteld. Maar niet alleen voor bescherming. Het is namelijk ook een maatregel om een rechter makkelijker te overtuigen als de provincie weer een afschotvergunning en zendervergunning afgeeft, als in: ‘We hebben alles gedaan, zelfs een aanlijnplicht.’
”Daarnaast ziet de rechter de aanlijnplicht ook als noodzakelijke maatregel om een vergunning te krijgen voor verdergaande beheersmaatregelen zoals het vangen, verdoven, zenderen…”
In deze vier artikelen staat wat er mis ging in 2024:
- Eigenaresse van door ‘wolven opgegeten’ dwergpoedel Louie werkt voor Mirjam Sterk
- BBB-Statenlid Oude Luttikhuis riep Commissaris van de Koning op wet te overtreden bij afschot wolven en welpen
- Wolf Bram met welpen vluchtend voor Defensiekogels: pootklemmen op vluchtroute en afschot bijvoerplek?
- Alles over de wolven van de Utrechtse Heuvelrug
We vroegen ons begin dit jaar af of de provincie Utrecht iets geleerd had van 2024. Het antwoord is: nee.
Nest kreeg weer geen rust
Al in januari 2025 ging het mis. Defensie, provincie, monitoring en anderen gingen die maand al actief op zoek naar het nest op het oefenterrein. En dat was waarschijnlijk niet de eerste en enige keer. Op Facebook verschijnen foto’s van wolf Bram en de jonge welpen bij het (vermoedelijke) nest. Wie zijn daar allemaal geweest en wat is daar gebeurd? Komt er ooit een onderzoek naar?
In het weekend van 17-18 mei 2025 zijn er grote verstoringen. De welpen waren net uit het hol. Vanaf dat moment lopen er ineens gestreste ouderdieren over het landgoed. Op maandag 19 mei 2025 loopt er ook nog een ”vijandige wolf” (een loslopende wolfsgrijze Keeshond) in de buurt. De BOA’s van het landgoed jagen de wolven op met terreinwagens. Het resulteert in een bijtincident. Een geagiteerde loslopende Keeshond, een vrouw op een pad met aan de andere kant nog een man met hond… Beide mannen met honden die vermoedelijk medeveroorzakers van het incident waren, zijn nooit gehoord. Terwijl hun aanwezigheid mogelijk juist relevant was.
Ook in juli ging het fout. Door alle jachtactiviteiten en -voorbereidingen voor wolf Bram, raakte de roedel ernstig verstoord. Ze vertrokken op 25 juli duidelijk verontrust en kwamen in etappes op een plek terecht waar ze anders niet zouden zijn met kleine welpen: in het bos bij de Pyramide van Austerlitz. Een onwetend jongetje rende 30 juli recht op het stuk bos af waar de gevluchte ouderdieren met welpen die dag gestrand waren. Sporen van ouderdieren en welpen waren eind van de middag nog duidelijk zichtbaar. Het was een herhaling van 2024, toen namen de ouderdieren met de welpen diezelfde routes. Dat er weer welpen bij betrokken waren, werd door provincie, landgoed en media stil gehouden. Het verband tussen de jachtactiviteiten, het vluchten van de roedel met jonge welpen dat leidde tot bescherming en het incident op 30 juli, werd niet genoemd. Het incident werd juist gebruikt als bevestiging voor de noodzaak voor de afschot van wolf Bram.
Zowel bij het incident van 19 mei als bij dit incident werd essentiële informatie, die juist wel duidden op aanleidingen, weggelaten.
Geld noch middelen worden geschuwd voor rust jagers
Landgoed en provincie wisten dat, door hun jachtactiviteiten, de roedel 25 juli gestrest vertrokken was en door het gebied trok. Maar er werd niets gedaan. Er was al gewaarschuwd dat het jagen op een vaderwolf met kleine welpen onvoorziene gevolgen kon hebben. Het plan was om wolf Bram op de aanlooproutes naar het nest te doden. De routes die hij wel moest lopen om de welpen van eten te voorzien.
Er verschenen op 25 juli sociale media beelden van wolf Bram overdag op een groot druk pad met jonge welpen. Welpen van die leeftijd zullen nooit overdag het nest verlaten in zo’n druk gebied. De ouders zullen ze alleen meenemen naar een veiligere plek bij gevaar en verstoringen. De zelfde soort beelden waren in 2024 te zien toen het nest door legeroefeningen werd verstoord.
Beelden wolf Bram met de welpen 25 juli 2025. Een ouderdier zal dit nooit doen als er geen direct gevaar is:
De verstoringen werden niet afgeschaald maar elke dag opgevoerd. Het ecoduct werd kaalgeslagen, zelfs de parkeerplaats aan de Doornseweg werd afgesloten, er werden extra camera’s geplaatst, paden werden afgesloten, fladry werd opgehangen… Dag in dag uit rijden er terreinwagens rond en er hangen zelfs verborgen camera’s op de fietspaden.
Geld, tijd, noch middelen worden geschuwd om de wolven op te jagen, te verstoren en om wolf Bram dood te schieten. De jagers staan zes dagen in de week van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat op scherp bij een roedel beschermde wolven om de vader van de roedel dood te schieten. De verhoudingen zijn volledig zoek.
Want als het gaat om de snelheid naar beneden te brengen op de drukke wegen door het kerngebied, zoals de Doornseweg, kan er niets. Als er een rustgebied aangewezen moet worden, kan er niets. Als de bomen gesnoeid moeten worden langs de Doornseweg, struikel je over de borden, maar extra advies-snelheidsborden of overstekend wild waarschuwingsborden, nee dat doet de provincie niet. Als de roedel verstoord is en er op Bram gejaagd moet worden, staat er een batterij matrixborden klaar.
De provincie Utrecht heeft de taak de wolven te beschermen, in plaats daarvan jaagt ze de wolven actief op
Wolven in het nauw
Maandag 22 september 2025 waren niet alleen in het zuiden van Den Treek grote verstorende activiteiten, ook in het oosten van Den Treek werd door het landgoed gejaagd met een grote groep jagers, blaffende en zenuwachtige jachthonden, wild dat in paniek alle kanten opvloog. Het resulteerde in de aanrijding van een vluchtende wolvin. De wolven kunnen niet naar het noorden daar is de A28, west en zuid waren geen optie door de jachtactiviteiten. De wolvin rende naar het westen, naar de Doornseweg. Ze durfde duidelijk niet over het ecoduct Treeker Wissel te gaan, want ze stak vlakbij de weg over. Het ecoduct is door het jagen op wolf Bram niet alleen onklaar gemaakt, het is een dodelijke val geworden. De wolvin werd aangereden en daarna doodgeschoten.
Het ecoduct Treeker Wissel is gebouwd om al het wild, ook beschermde dieren als wolven, veilig over te laten steken. Het is een hermetisch afgezette schietbaan geworden, waar dieren zich niet meer durven te laten zien of waar ze juist gestrest van worden.
Landgoed Den Treek-Henschoten
Het privélandgoed Den Treek-Henschoten is uitgesproken antiwolf. Het landgoed ten zuiden van Amersfoort heeft, tezamen met de andere landgoederen die zijn aangesloten bij het Schoutenhuis, grootse recreatieplannen. De Utrechtse Heuvelrug moet een recreatiegoudmijn worden. Het gaat om veel geld. De wolven lopen deze plannen letterlijk in de weg. Ongelukkigerwijs of misschien zelfs helemaal niet toevallig zijn de wolven veel op het landgoed te vinden. Het landgoed nam een ecoloog in dienst die de wolven monitort. De rentmeester van het Schoutenhuis weigert alle medewerking aan preventie en is in 2024 nagenoeg onafgebroken in de media met gechargeerde antiwolf-boodschappen. Hij rijdt in juli 2025 dagelijks urenlang rond door het afschotgebied.
Maar wat wil nu het geval. De provincie die wat bescherming van de wolven betreft, op geen enkele medewerking van het landgoed kan rekenen, huurt voor het advies over wolf Bram niet een onafhankelijke echte wolvendeskundige in, nee de provincie huurt de ecoloog van het landgoed in. Onafhankelijk? De uitkomst van zo’n advies lijkt van te voren al vast te staan. En het landgoed? Dat is meer dan meewerkend nu het om de afschot van wolf Bram gaat.
”De rentmeester van Den Treek heeft laten weten alleen mee te willen werken aan afschot.”
En alsof dat nog niet erg genoeg is, heeft de provincie Utrecht ook nog iemand in dienst met vier conflicterende en verschillende rollen. Hij is betrokken bij alle incidenten, vermoedelijk bij de jacht op wolf Bram en was vreemd genoeg maandagavond 22 september 2025 aanwezig bij de wolvin die werd aangereden.
Lees meer hierover in dit artikel: Update wolf Bram: vijf welpen, blauwe linten, verborgen camera’s, zenderen en perikelen
Ongekende vorm van belangenverstrengeling advies en monitoring Utrecht
Degene die wolven monitort in de provincie Utrecht voor de Zoogdiervereniging, en daar vorig jaar een chaos van maakte, is ook jager, wolvenconsulent provincie Utrecht en jachtplezierreisorganisator. Via een van zijn bedrijven, Faunabeheer Midden-Nederland werkt hij als jager voor verschillende opdrachtgevers in Utrecht. Hij zou vorig jaar Bram vangen met door hem geadviseerde verboden pootklemmen.
Lees hier meer
Hij is geen wolvendeskundige of wetenschapper. Hij is wel steeds als eerste ter plaatse bij ‘incidenten’, hoort getuigen, verzamelt DNA en levert dit ‘bewijsmateriaal’ aan (kleding naar het lab brengen). Daarnaast geeft hij advies over wat er met de wolf moet gebeuren en hoe dat moet gebeuren.
Zijn standpunt over de wolf in Utrecht (ongeredigeerd):
“Er is simpelweg niet genoeg ruimte in dit land voor dieren zoals wolfen.”
‘’Zonder een goed beheerplan (als blijkt dat een bepaalde diersoort te succesvol wordt) is het in een land als zo klein als Nederland gewoon niet mogelijk om de dieren in kwestie ongestoord hun gang te laten gaan, dat is echt een utopie.“
De andere monitoring gebeurt door een ecoloog van het landgoed zelf, die ook werkt voor Nationaal Park Hoge Veluwe. Het landgoed werkt niet mee aan maatregelen en monitoring van de overheid. Er vindt geen gegevensuitwisseling plaats. Lees hier meer.
Conclusie
De provincie heeft de wettelijke taak de wolven te beschermen, juist tegen jagers, adel en premiejagers. Wat de provincie lijkt te doen, is de wolven overleveren aan deze mensen. Alle acties van de provincie Utrecht lijken erop gericht dat als de wolven niet vrijwillig vertrekken, de provincie andere partijen geen strobreed in de weg legt, sterker nog ze met open armen verwelkomt.
Intern en extern werken over de 100 mensen betaald mee aan het onderwerp wolf. Met als resultaat: niet het uitvoeren van de wettelijke taak van het beschermen van deze dieren, maar ze de dood in jagen. De provincie zit al twee jaar verstrikt in overleg en fatale oplossingen.
”Omdat de wolf naar alle waarschijnlijkheid uit zichzelf niet meer weg zal gaan van de Utrechtse Heuvelrug…”
In een van de documenten van de provincie Utrecht staat zelfs te lezen, vrije interpretatie, dat het jammer is dat wolf Bram in oktober 2024 na zijn aanrijding niet is doodgeschoten. Met **** (zie monitoring) moet worden besproken hoe dat zit.
Wat moet er worden besproken? Dat de provincie voortaan wel meteen een wolf doodschiet, zoals afgelopen maandag? Was dat de uitkomst? En zelfs een wolf doodschiet die daarna nagenoeg volledig herstelt en welpen kan krijgen, zoals Bram?
”Jammer dat er bij de recente aanrijding wolf geen spoedprocedure is geweest. Ga ik met **** bespreken.”
Dit opendeurbeleid voor de vijand heeft als gevolg: drie dode wolven, incidenten en een wolf die elk moment kan worden afgeschoten. En de wolven die er nog over zijn? Het is een kwestie van tijd totdat ook zij er niet meer zijn. Want de provincie spaart geld noch moeite om de wolven te (laten) verstoren en plannen te ontwikkelen om de overgebleven wolven te vangen, verdoven en zenderen met alle fatale gevolgen.
Inwoners van de Utrechtse Heuvelrug waren trots toen wolf Bram hier poot aan de grond zette. We zagen het als een compliment en hoopten zo dat er een kentering kwam in de achteruithollende natuur in de provincie en er meer respect zou komen voor natuurlijke processen. We hebben ze met vele mensen nauwlettend gevolgd. We verwachtten van de provincie bescherming zoals in de wet staat, rustgebieden, hondenvrije zones en veiligheid voor wolf en mens. We dachten dat er op de prachtige Utrechtse Heuvelrug voor een kleine groep beschermde dieren plek was. En de provincie dit met gezond verstand, inzichten en kennis van deze eeuw, wijsheid en de wet in de hand mogelijk zou maken.
We waren naïef.
(Bronnen en quotes staan in de artikelen op de site)
Lees meer achtergronden en onderzoeken in deze artikelen:
