Foto: Gregory van den Top
UTRECHTSE HEUVELRUG – Wolf Bram en wolvin Eva kregen dit jaar opnieuw vijf welpen waarvan er mogelijk nog maar drie of twee in leven zijn. Dit blijkt uit de voortgangsrapportage van BIJ12. Solitaire wolvin GW4243f (Juultje) leeft sinds vorig jaar in de provincie, waarmee nu totaal acht tot elf wolven op de Utrechtse Heuvelrug kunnen zijn. Daarnaast worden de activiteiten om wolf Bram dood te schieten dagelijks opgevoerd. Er hangen zelfs verborgen camera’s in het bos. De provincie Utrecht blijft inzetten op overleg en zenderen van de hele roedel. En er gebeurt van alles on- en offline dat tot zorgen baart.
Opiniërend nieuwsartikel – 10 minuten leestijd
Update 16 september 2025:
Er hangen inmiddels verborgen camera’s in het bos, hoog in de bomen, om bezoekers te bespieden. Alles mag kennelijk om wolf Bram dood te schieten. Het ooit zo diervriendelijke ecoduct is veranderd in een morbide, hermetisch afgesloten schietbaan.
Update 22 september 2025:
De Treekerweg en de parkeerplaatsen aan landgoedzijde zijn van 22-26 september 2025 afgesloten. Fietsers worden omgeleid dwars door Den Treek-Henschoten. Dit is in het hart van het afschotgebied van wolf Bram. Een belangrijke omleiding is ook over de Oude Utrechtseweg waar de nieuwe verborgen camera´s op de fietspaden staan gericht.
Maandagavond 22 september 2025 werd een wolvin aan de Doornseweg in Leusden aangereden en gedood. Lees er alles over:
Er is meer eigenaardig afschotnieuws te lezen verderop in dit artikel na het BIJ12 en provincienieuws.
BIJ12 schrijft over de monitoringsperiode 1 februari – 23 mei 2025:
”Het ouderpaar (GW4076f en GW3237m) is ook deze periode genetisch vastgesteld in het gebied. Begin mei hebben deze wolf en wolvin samen gegeten bij een schadegeval. Naast het ouderpaar zijn drie nakomelingen van 2024 met DNA aangetoond. Eén van deze nakomelingen (GW4412m) werd in maart doodgereden op de N224 nabij Woudenberg (zie kader Dode wolven).
Op wildcamerabeelden zijn vijf welpen aangetoond. Er werden in dit territorium de afgelopen periode maximaal vijf wolven tegelijkertijd op wildcamerabeelden gezien.
Wolvin GW4076f en wolf GW3237m verblijven sinds begin 2024 samen op de Utrechtse Heuvelrug. In 2024 kregen zij voor het eerst nakomelingen; toen werden er vijf welpen waargenomen op wildcamerabeelden. GW3237m is een nakomeling van de Noord-Veluwe-roedel en wordt sinds mei 2023 vastgesteld op de Utrechtse Heuvelrug. Wolvin GW4076f is een nakomeling van de Midden-Veluwe-roedel.”
Na 23 mei 2025 zijn er niet meer vijf welpen op camera gezien. Daarna zijn steeds maar twee of drie welpen waargenomen. Een welp lijkt precies op Bram. Mogelijk heeft de dood van twee of drie welpen tot onrust geleid; in mei was te zien dat de ouderdieren zeer gestrest waren. De week voor en na het incident van 19 mei 2025 was er aantoonbaar onrust. Het is voor nu gissen. De volgende voortgangsrapportage van BIJ12 moet daarover duidelijkheid brengen.
De welpen van wolf Bram en wolvin Eva van 2025:
Aantal wolven niet duidelijk en kan elk moment afnemen
BIJ12 bevestigt dat er nog steeds een solitaire wolvin op de Heuvelrug leeft:
”Wolvin GW4243f werd de afgelopen periode drie keer met DNA op de Utrechtse Heuvelrug vastgesteld. De herkomstroedel van deze wolvin is onbekend. GW4243f werd in mei 2024 voor het eerst met DNA aangetoond. Sinds september vorig jaar bevindt deze wolvin zich op en rond de Utrechtse Heuvelrug. Wolvin GW4243f lijkt zich in dit gebied te vestigen.”
Deze wolvin, wij noemen haar Juultje, leeft vlakbij Soestdijk. Ze werd 1,5 jaar geleden aangereden. Het is een klein wolfje.
Twee van de jaarlingen van de roedel uit 2024 zijn doodgereden in het territorium. De roedel van de Utrechtse Heuvelrug zou nu kunnen bestaan uit de twee ouderdieren, drie jaarlingen en vijf welpen, bij elkaar tien wolven. Omdat op latere beelden maar twee of drie welpen te zien zijn, bestaat de roedel mogelijk uit acht. De jaarlingen kunnen het komende jaar op zoek gaan naar een eigen territorium, waardoor de roedel in omvang afneemt. De vader van de roedel kan ook op elk moment worden doodgeschoten door de afschotvergunning. Daarnaast bestaat de kans dat wolvin GW4243f in de toekomst een partner en nest krijgt. Er zou dan een tweede roedel zijn.
Vergunning voor afschot wolf Bram
BIJ12 schrijft over de afschotvergunning van wolf Bram:
”Provincie Utrecht heeft begin juli een omgevingsvergunning verleend voor het doden van wolf GW3237m.
In de zomer van 2025 was wolf GW3237m – zonder dat daar aanleiding voor was – opnieuw de veroorzaker van ernstige incidenten met een wandelaarster en later een kind. Uit DNA-onderzoeken bleek dat het hierbij om GW3237m ging.
Omdat hiermee volgens wolvendeskundigen duidelijk is dat deze wolf een direct gevaar vormt voor mensen, adviseerden zij om de wolf te doden.
De Faunabeheereenheid Utrecht heeft daarop een vergunningaanvraag ingediend om de wolf te doden. Provincie Utrecht heeft vervolgens op 9 juli een omgevingsvergunning verleend voor afschot van wolf GW3237m. Professionals geven uitvoering aan de vergunning.”
Lees meer over deze vergunning op de website van de provincie Utrecht
Roedel krijgt maar weinig rust
De afschot van wolf Bram en het zenderen van zijn hele roedel kwam uitgebreid ter sprake op 10 september 2025 tijdens de commissievergadering van de Statencommissie Landelijk gebied, Water (Bodem) en Milieu Vergadering provincie Utrecht. Team Wolven in Utrecht schreef al eerder over de ongekende overlegstructuur en tunnelvisie van de provincie Utrecht. Nog steeds lijkt de provincie, net zoals in 2024, vooral bezig te zijn met overleg en (mogelijk) fatale oplossingen voor de roedel. In plaats van prioriteit te geven aan eenvoudige maatregelen om de roedel te beschermen. Uit onderzoek blijkt dat recreanten grote stoorzenders zijn in de natuur. Als de roedel rust heeft, is het voor de inwoners en recreanten ook veilig.
Sinds 2023 zijn er wolven op de Utrechtse Heuvelrug. Wolf Bram (GW3237m) was de eerste wolf die zich hier vestigde. Wolvendeskundigen gaven toen al aan dat het hondvrij maken of een aanlijnplicht in zijn kerngebied problemen in de toekomst zou voorkomen. Hier werd geen gehoor aan gegeven.
In 2024 faalde de bescherming van de roedel en de recreanten: de wolven hadden welpen gekregen, maar het nest werd steeds verstoord door honden en legeroefeningen. Kleine welpen zijn volledig afhankelijk van hun ouders, ook qua bescherming. De dieren vluchtten steeds met de welpen naar Den Treek-Henschoten en hondenlosloopgebieden Austerlitz. Dat zorgde voor conflicten met honden en interacties met mensen. Er moest een noodbevel komen om de rust terug te brengen.
Nog steeds verstoring in plaats van bescherming
Voor 2025 werd geadviseerd om in het kerngebied rustgebieden voor de wolven aan te wijzen, aanlijnplichten in te stellen, strenger te handhaven, beter voor te lichten en bij voorkeur gebieden hondvrij te maken.
Er kwam weinig van terecht. Het was wederom vooral crisismanagement. Er was alleen een aanlijnplicht. Geen veilige rustplekken voor de wolven, geen goede borden en voorlichting en nauwelijks handhaving. Het had twee nare incidenten tot gevolg. Na sterk aandringen werden pas matrixborden geplaatst om te zorgen voor rust van de roedel met kleine welpen die wederom in paniek op de vlucht waren gegaan.
De afschotvergunning van wolf Bram zorgde voor grote verstoringen rond het nest, waardoor de roedel met de kleine welpen er in paniek van door gingen. Ze kwamen zeer gestrest op een plek terecht waar ze helemaal niet wilden zijn. De ouderdieren die uit bescherming eindeloze rondes rond de kleine welpen liepen, waren duidelijk overstuur. Het gevolg was een bijtincident. Een zesjarig jongetje dat totaal onwetend richting het bos van de welpen rende, werd door wolf Bram daar weggesleurd. Het jongetje herstelt gelukkig goed.
Alles kan wel uit de kast worden gehaald voor rust jagers
Nu de jacht op wolf Bram is geopend, kan ineens minutieus gehandhaafd worden in het kerngebied, kunnen gebieden worden afgezet, en zelfs een hele parkeerplaats wordt gesloten. Rust voor de jagers.
En op 10 september 2025 wordt er nog steeds oeverloos vergaderd over afschot van wolf Bram en de uiterst zorgelijke plannen om de hele roedel te zenderen. Het zenderen van een hele roedel is een zeer controversiële en riskante operatie. Alle wolven moeten gevangen, verdoofd en gezenderd worden, met alle fatale risico’s. Vervolgens kunnen de wolven fungeren als Judaswolven. Zenders kunnen gehackt worden. Er kan van alles mis gaan.
De provincie schrijft als antwoord op de vraag uit de memo: ”Op welke manier wordt er voorkomen dat er een nieuwe probleemwolf komt?“
”Als provincie hebben wij de wettelijke verantwoordelijkheid om de wolf te beschermen. Tegelijkertijd willen wij kunnen optreden tegen een wolf die voor problemen zorgt. Daarom hebben wij ook een afschotvergunning gegeven voor GW3237m. Daarnaast zijn we bezig met een vergunning om de Utrechtse wolven te kunnen zenderen waardoor wij ze beter kunnen volgen. Het gedrag van een wolf is lastig te voorspellen, maar wanneer we ze kunnen zenderen kunnen we de wolven beter volgen en ook sneller ingrijpen wanneer de situatie daarom vraagt.
Het vangen, verdoven en zenderen van wolven is uiterst riskant en mag alleen voor wetenschappelijk onderzoek gebeuren. Daarvan is geen sprake. Bovendien betekent zenderen helemaal niet dat er sneller ingegrepen kan worden. Wat zenderen wel tot gevolg kan hebben, is de dood van de wolven.
Wat er wel moet gebeuren?
- De wolven beschermen.
- Rustgebieden toewijzen van 3 kilometer radius rond het nest.
- Handhaving op buiten de paden lopen, na zonsondergang in het gebied zijn en het verstoren van de wolven en de natuur.
- Honden aan de lijn, bij voorkeur geen honden rond het kerngebied.
- Niet hardlopen en Mountainbiken in en rond het kerngebied.
- Wegen veiliger maken voor mens en dier. Er moeten 60km zones rond het wolventerritorium komen. Er zijn nu vier wolven aangereden in 1,5 jaar tijd en het is wachten op het volgende slachtoffer.
De documenten van de Commissievergadering van 10 september 2025 lees je hier, bron provincie Utrecht:
Foto’s op Facebook van Erwin van Maanen
Erwin van Maanen monitort voor landgoed Den Treek-Henschoten en adviseerde provincie Gelderland en Utrecht over de afschot van wolf Bram en Hubertus. Hij is bij rechtszaken hierover aanwezig en geeft presentaties bij informatie avonden over de wolf bij gemeenten. Hij postte verschillende foto’s van de welpen en wolf Bram op de zeer waarschijnlijke nest/rendezvous locatie op zijn Facebookprofiel, voorzien van bijschriften en commentaar. De eerste foto van wolf Bram plaatste hij op 2 juli 2025 met het bijschrift: Fenrir aan de voet Yggdrasil. Dit heeft er 2,5 maand, tot afgelopen zaterdag, zo opgestaan. De tweede foto van wolf Bram met eenzelfde soort bijschrift, namelijk Fenrir guarding Yggdrasil, werd er begin vorige week geplaatst.
De betekenis van Fenrir is: demon (duivel) in wolfsgedaante.
Fenrir is de zoon van de God van Misleiding Loki en de vrouwelijke vorstreus Angrboda., broer van Hel, de godin van de onderwereld.
Een wolvenexpert die advies geeft aan gemeenten, provincies en rechtbanken, heeft een publieke functie. Vooral als hij wordt ingeschakeld door de overheid of een daaraan verwante instelling. Dit komt doordat de expert deelneemt aan het openbaar bestuur, beleidsvorming en adviezen, die van invloed zijn op het publieke domein en de rechtspraak. Hij krijgt daardoor een publieke functie. Wat hij in dat kader doet, is van algemeen belang.
Ook wat hij over dit onderwerp op sociale media plaatst, is publiek en daarmee ontstaat ook het recht op informatie van het publiek. De expert adviseert over beleid en regelgeving, met betrekking tot wolven, wat direct gevolgen heeft voor de samenleving en de natuur. Iemand met een publieke functie is gebonden aan gedragscodes, zoals integer handelen.
Foto’s, bijschriften en commentaar verwijderd
Team Wolven in Utrecht heeft daarom per mail kritische vragen gesteld over de achtergronden en motivaties van deze in onze opinie zorgelijke en ongepaste posts op het moment dat deze welpen vaderloos dreigen te worden en wolf Bram elk moment kan worden doodgeschoten; mede op basis van zijn advies en rapportage. Wij wilden Van Maanen voor dit artikel de gelegenheid geven te reageren. Omdat de foto´s mogelijk van de nestlocatie zijn, hebben we ook daar vragen over gesteld. De eerste foto van wolf Bram met bijschrift en de twee foto´s van de welpen hebben er twee maanden opgestaan. De eerste foto van de drie welpen werd een paar dagen na het ingaan van de afschotvergunning geplaatst. Wolf Bram op social media associëren met een demon, draagt niet bij aan het draagvlak van de wolf en het vertrouwen van burgers in de overheid.
Van Maanen beantwoordde de vragen voor dit artikel over de posts met een boze mail en dreigde verschillende keren met consequenties die volgen als Team Wolven in Utrecht dit zou plaatsen, zonder op de vragen in te gaan, en dat hij daar wel een ingang voor heeft. Dat is misbruik van recht. Hij heeft wel de dag daarna alle foto’s en posts verwijderd. Op vrijdag 19 september heeft hij opnieuw een foto van een wolf geplaatst met het bijschrift Fenrir, met een ‘lieflijke uitleg’ die niet bestaat. Waarvan akte.
Dit is niet gedrag dat past bij iemand die publieke taken verricht. Waarom plaatsen wij dit? Erwin van Maanen heeft door zijn advieswerkzaamheden voor de overheid een publieke functie gekregen en daarmee ook een voorbeeldfunctie.
In het artikel Bijtincident landgoed Den Treek in Leusden herhaling van 2024: Bram moet en zal de kogel krijgen schreef team Wolven in Utrecht ook over een andere partij die voor de provincie Utrecht werkt en waarbij sprake is van een ongekende vorm van belangenverstrengeling.
Integriteit
Op de website van de provincie Utrecht staat het volgende te lezen:
”Integer handelen is voor overheidsinstanties van groot belang en vormt een van de belangrijkste voorwaarden voor het vertrouwen van burgers in het openbaar bestuur. De provincie Utrecht voert daarom een integriteitsbeleid en besteedt veel aandacht aan het integer handelen van ons bestuur, de ambtelijke organisatie en in de samenwerking met onze maatschappelijke partners.
Als overheidsorganisatie zijn wij, conform de ambtenarenwet, verplicht een integriteitsbeleid op te stellen en te voeren.
Samenwerkingspartners
De provincie werkt met veel partners samen, zowel maatschappelijk als uit het bedrijfsleven. De provincie verstrekt vergunningen en subsidies, sluit contracten en aanbestedingen. Alle partners moeten in deze samenwerking integer handelen, daarom zijn er regelingen opgesteld over bv. inkoop en aanbestedingen.”
Ook personen die door de provincie Utrecht worden ingehuurd horen zich te houden aan de gedragscode. Onafhankelijk, integer en professioneel.
Wat daar niet in past, is bijvoorbeeld het linken van een wolf aan een demon en foto´s posten van de binnenkort vaderloze welpen. Of publiekelijk kenbaar maken dat de wolf niet past in Utrecht. Ook anderen die betrokken zijn bij de afschot van wolf Bram vertonen gedrag dat niet strookt met transparantie, professionaliteit, integriteit en vertrouwen in de overheid, zoals foto´s posten van liggen op doodgeschoten dieren en het ongepast etaleren van dode dieren. Je kunt in onze optiek ook niet opdrachten voor de provincie uitvoeren, die wettelijk de wolven moet beschermen, en werken voor partijen die uitsluitend meewerken aan afschot van de wolf.
Nieuws uit het territorium
In verband met de afschot van wolf Bram zijn er veel activiteiten in het kerngebied van de roedel. Dit leidt tot grote onrust bij de roedel en de bezoekers. De parkeerplaats van de Doornseweg is afgesloten, de paden naar het ecoduct zijn verboden toegang, er hangen hoog in de boom controle camera’s, het is een komen en gaan van BOA’s en jagers. Wie een seconde te vroeg of te laat op de parkeerplaats arriveert, kan rekenen op een boete.
Tussen de bomen hangen her en der verspreid blauwe fladry (fladderende linten) om de wolven door afschrikking te sturen. Blauwe fladry wordt gebruikt omdat wolven de kleur blauw goed kunnen waarnemen en de schitterende, flitsende bewegingen van de linten schrikken ze af.
Heb je een vraag of een opmerking of zie je een onjuistheid in dit artikel, neem dan contact met ons op. Ook tips, verhalen en foto’s zijn welkom.
Lees meer achtergronden hier:
