UTRECHTSE HEUVELRUG – Wolf Bram (GW3237m) is op 1 december 2025 doodgeschoten, volgens BIJ12 en de Omgevingsdienst Utrecht (ODU). Maar op beeldmateriaal lijkt hij die avond springlevend te zijn. Er lijkt een welp te missen en er zijn vreemde praktijken met dieren in de omgeving. En wie is wolf Sam eigenlijk? Wolven in Utrecht krijgt geregeld meldingen, informatie en foto’s toegestuurd van websitebezoekers over activiteiten in en rond het kerngebied van de wolven. Meldingen zijn onderzocht en worden in gedeeltes geplaatst. Wat gebeurt er allemaal in het territorium? Deel 1: 5 mysteries.
Waarschuwing: gevoelige inhoud (foto’s bij nummers 3 en 4)
Tijdens het wandelen of fietsen door het territorium van de wolven van de Utrechtse Heuvelrug kun je aparte gewaarwordingen doen. Omdat de roedel zo in de schijnwerpers stond de afgelopen twee jaar en er bijna een half jaar lang op wolf Bram werd gejaagd, vroegen mensen zich af: is dit bedoeld om wolven te vangen, is dit het werk van wolven, maakt het onderdeel uit van de jacht op wolf Bram of is er wat anders aan de hand?
Wolven in Utrecht heeft een aantal meldingen bij verschillende partijen gecheckt. De vijf frappantste zaken van de afgelopen tijd.
1. Wolf Bram 1 december ’s avonds op de wildcamera
Op 3 december 2025 maakte de provincie Utrecht bekend dat er een wolf was doodgeschoten op de Utrechtse Heuvelrug. De details en data werden nog niet bekendgemaakt. Op 12 december werd bekend gemaakt dat DNA-analyse bevestigde dat inderdaad wolf Bram (GW3237m) was doodgeschoten.
Het gebied rond ecoduct Treeker Wissel op landgoed Den Treek-Henschoten was in verband met de jacht op wolf Bram maandenlang hermetisch afgesloten. Hetzelfde gold voor de parkeerplaats aan de Doornseweg vlak bij het ecoduct. Het gebied rond het ecoduct ging echter al op vrijdag 28 november 2025 open, zonder enige mededeling.
Volgens BIJ12 en de Omgevingsdienst Utrecht (ODU) werd wolf Bram op maandag 1 december 2025 doodgeschoten.
De afschottijden waren van een uur voor zonsopgang tot een uur na zonsondergang. De zon ging op 1 december 2025 om 16:30 uur onder. Er mocht geschoten worden tot 17:30 uur die dag.
Op maandagavond 1 december 2025 lijkt wolf Bram echter op de wildcamera te staan na 22:00 uur. De beelden werden meteen gedeeld. Verschillende mensen hebben de beelden bekeken en bevestigd dat de wolf op de video Bram is. Het is opvallend dat dit de eerste keer is dat er vier en geen vijf wolven te zien zijn.
Waarnemers melden dat er sinds eind november 2025 niet meer drie (of meer) welpen worden gezien. Daarvoor werden bijna altijd de ouderdieren samen met ten minste drie welpen waargenomen. Voor zover bekend, is er geen welp doodgereden.
In Nederland wordt, in vergelijking met andere landen, erg geheimzinnig gedaan over de wolven. Dat leidt tot veel speculatie, zoals: is er een verkeerde wolf (welp) eind november doodgeschoten? Het tijdstip van de video roept vragen op over de datum waarop wolf Bram is doodgeschoten. Was het niet 1 december 2025 maar 2 of 3 december? Maar waarom zou de informatie onjuist zijn? Hoe kan het dat het ecoduct na maanden gesloten te zijn voor de jacht op wolf Bram, voor 1 december openging en er een welp lijkt te missen? De twee mannelijke jaarlingen van 2024 worden wel gezien. Op 14 januari 2026 is de enige vrouwelijke jaarling uit 2024 doodgereden op de A12 bij Overberg. Eerder waren twee mannelijke jaarlingen verongelukt.
Het is merkwaardig dat de plek van wolf Bram direct door de eerste en enige gezenderde wolf van Nederland werd ingenomen (zie ook punt 5). Op sociale media wordt die toevalligheid niet geloofd:
Heb je meer informatie of heb je beeldmateriaal van drie (of meer) welpen of de hele roedel? We horen het graag.
Update van de provincie Utrecht afgelopen week:
”Bekend is verder dat het originele koppel zowel in 2024 als in 2025 welpen heeft gekregen; beide keren ging het om minimaal 5 welpen (tegelijk op camera waargenomen). Dat wil zeggen dat het er ook meer geweest kunnen zijn. Zo kan bijvoorbeeld een welp al in het nest gestorven zijn. En voor het tweede nest kan nog uit DNA gegevens blijken dat het er toch meer zijn. Wel is zeker dat 3 nakomelingen uit het eerste nest (2024) zijn doodgereden. Voor de welpen van 2025 is nog niet van alle nakomelingen het DNA vastgesteld. Ook is niet met zekerheid te zeggen hoeveel van deze nakomelingen nog in leven zijn. Een actuelere stand van zaken is op dit moment niet te geven. Gegevens over het eerste kwartaal 2026 zijn nog niet beschikbaar.”
2. Vangkooi met hoogzitten
In het wolventerritorium wordt van oudsher intensief gejaagd. In de provincie Utrecht worden bijvoorbeeld honderden reeën per jaar afgeschoten. In de maanden dat er op wolf Bram werd gejaagd, zag iemand in het bos een vangkooi en schedels van gevogelte. Er vlakbij zijn hoogzitten en wildakkers. Was dit bedoeld om op wolf Bram of de andere wolven te jagen of de wolven te vangen?
Navraag leverde de volgende informatie op: “Het is vermoedelijk een vangkooi voor vossen. Het voorste gedeelte schuift tussen de twee ronde palen en de kooi zelf. In het midden zit de haak om hem open te zetten. De haak wordt verbonden met een touw naar het midden van de kooi, waar je bijvoorbeeld een dode kip aanhangt. Zo vang je de vossen. Je hoeft in feite verder helemaal niks meer te doen, want als je de vos er een paar weken in laat zitten, gaat hij vanzelf dood van de honger en dorst.”
In het Faunabeheerplan Utrecht 2026-2031, Thema Vos vanaf pagina 217, staat dat vangkooien inderdaad gebruikt mogen worden om vossen te doden.
Pagina 243:
De hoogzitten en wildakkers zullen ongetwijfeld gebruikt worden voor vossen, reeën en ander wild waarvoor een ontheffing/vrijstelling is.
Je kunt er meer over lezen in het Faunabeheerplan van de provincie Utrecht. Er lijkt nog steeds een groot spanningsveld te bestaan tussen Faunabeheer en het Omgevingsprogramma Faunabeleid en Monitoring. Dat wordt erkend in het Faunabeleid. Zo staat in de ”Aanleiding voor het programma”:
”De op 16 december 2016 door Provinciale Staten (PS) vastgestelde Natuurvisie en het daarmee samenhangende Beleidskader Wet natuurbescherming waren de afgelopen jaren de pijlers onder ons natuurbeleid. Beide documenten zijn echter niet meer passend. Ze moeten worden geactualiseerd.
Op 23 november 2022 hebben we het startgesprek met de Statencommissie Ruimte, Groen en Water en Wonen over de Externe link:Verkenning Interim Omgevingswet programma faunabeleid en monitoring gevoerd. Uit dit gesprek bleek dat er voldoende basis was voor het opstellen van voorliggend uitvoeringsprogramma met het daaraan verbonden uitgebreide participatieproces met alle relevante partners.
De eerste gedachte was het opstellen van een integraal omgevingsprogramma voor de beleidsterreinen natuur en landbouw. Met het oog op de ontwikkelingen rondom het Utrechts Programma Landelijk Gebied (UPLG) is dit niet het juiste moment om zo’n veelomvattend omgevingsprogramma te maken. Voor twee onderwerpen, het beleid voor faunabeheer en monitoring, is actualisatie zo dringend nodig dat we niet wachten op een integraal omgevingsprogramma. Voor deze twee onderwerpen stellen we daarom dit Omgevingsprogramma Faunabeleid en Monitoring vast. Het vaststellen is urgent vanwege:
- de noodzaak van een nieuw Faunabeheerplan (FBP) van de Faunabeheereenheid Utrecht (FBE) dat afloopt in 2025;
- recente jurisprudentie die eist dat er verbetering en meer inzicht komt in de relaties tussen inzet van preventieve maatregelen, afschot, schade, locaties en daardoor meer onderzoek en monitoring en verzameling van data nodig is;
- het verbeteren van het inzicht in de staat van instandhouding (hoe het gaat met een soort). Zo is voor een aantal soorten niet inzichtelijk of de staat van instandhouding (SvI) gunstig is en voor een aantal soorten is bekend dat de SvI ongunstig is;
- het doorvoeren van de in de Omgevingsvisie door Provinciale Staten vastgelegde ambities op het gebied van het voorkomen van schade op diervriendelijke wijze.
Daarnaast zien we de jaarlijkse schadeuitkeringen voor gewasschade stijgen door voornamelijk ganzen en hebben we recent te maken gekregen met de wolf. Verder is er de maatschappelijke en politieke wens om het beleid meer te richten op het samenleven met wilde dieren. Dit betekent meer ruimte voor wilde dieren, meer inzet op preventieve nietdodende maatregelen om schade en overlast te voorkomen en het doden, waar dat nodig blijft als last resort te zien.
Dit komt tot uitdrukking in het halverwege het participatietraject van het Omgevingsprogramma Faunabeleid en Monitoring gesloten “Aan de slag voor Utrecht” 2023 – 2027, die ook op het terrein van preventieve methode de noodzaak versterkt tot uitwerking van de Omgevingsvisie in dit programma. In het coalitieakkoord staat het volgende:
- We gaan met Provinciale Staten en betrokken organisaties in gesprek over manieren om tot goed faunabeleid te komen. Een beleid dat schade voorkomt, soorten in stand houdt en waarbij ieder zijn rol pakt. Alternatieve methoden (zoals inrichtingsmaatregelen) en preventieve methoden (zoals verjaging) hebben de voorkeur om schade te voorkomen. Alleen als deze methoden schade onvoldoende voorkomen, is populatiebeheer mogelijk. We stimuleren onderzoek naar diervriendelijke alternatieven.
- We ondersteunen een goed werkende keten van dierenambulances en wilde dierenopvang in de provincie.
- We zetten in op natuureducatie ter verbreding van het draagvlak bij dit onderwerp.”
Gezien de hoeveelheid jagersstoelen, hoogzitten, jachtpartijen en schoten, waar de bezoekers van de Utrechtse Heuvelrug ongewild mee geconfronteerd worden, is er sprake van veel last resort.
Reeënpopulatie groeit
Overigens eten de wolven, in tegenstelling tot wat vaak wordt beweerd, absoluut niet alle reeën op in de provincie Utrecht. Sterker nog: de populatie neemt toe, waardoor de jacht op reeën in het territorium niet stopt. Zie het hoofdstuk 4.4. REEËN EN WOLVEN in het Faunabeheerplan:
3. Wolvenstroperij?
Een andere melding gaat over een locatie met kadavers, schedels, botten en iemand die iets vreemds uitspookt en niet van vragen houdt. In het gebied liggen drollen van wilde dieren, zoals de wolf. De melder vroeg zich af of dit het werk van wolven was (niet het geval) of dat het was bedoeld om wolven te lokken. Wolven kunnen namelijk van verse kadavers eten.
De melder schreef:
”Ik liep in de buurt van (…) in het bos en zag daar een dode ree vastgebonden tussen twee bomen aan hals en achterpoten. Ook ontdekte ik een camera aan een boom. Toen ik terugliep, werd ik opgewacht door een onvriendelijke man die vroeg wat ik daar in hemelsnaam deed. Hij wilde mijn vraag niet beantwoorden wat hij daar deed. Ik ben vergeten zijn legitimatie te vragen. Misschien is dit alles voor onderzoek of willen ze de wolf doden (ik heb op die plek al vaker kadavers van een ree en dassen zien liggen). Op zijn auto stond geen logo van de organisatie waar hij voor werkte. Ik maak me zorgen over het lot van de wolf maar misschien is er niks aan de hand.”
”De man was in burger en ik las op internet dat een BOA in burger zich altijd moet identificeren. Dat heeft hij niet gedaan. Ik mocht geen vragen stellen.”Ik stel hier de vragen, Jij niet!” Hij sprak mij aan met je en jij (ik ben boven de 40) en bleef maar doordrammen wat ik daar deed, terwijl ik mijn verhaal al verteld had. Als laatste zei hij: “Fietsje pakken, wegwezen en nooit meer hier terugkomen!” Hij liep gelijk naar de plek van de camera. Ik zal hier melding van doen bij de politie of de gemeente‘.’
”Na mijn melding werd ik na enige dagen teruggebeld door de politie. Het werd een nogal vaag gesprek. De agente vertelde dat het waarschijnlijk om onderzoek zou gaan, en dat de BOA geen uniform droeg omdat het waarschijnlijk een jager was of een burger die was ingezet (die hoeven zich dan niet te identificeren). Dat de auto geen logo had kwam omdat de auto misschien in de garage stond voor reparatie. Ze zouden de groene BOA’s er nog op afsturen. Daarna heb ik er niks meer over gehoord. Allemaal aannames.“
We hebben de plek tweemaal bezocht en navraag gedaan. Het is een valwildplek, op een wel heel ongelukkige locatie. Argeloze wandelaars komen dit tegen. Kennelijk trekt de plek af en toe wolven aan. De locatie wordt overigens nauwgezet gemonitord met camera’s omdat er duidelijk personen met minder goede bedoelingen komen.
4. Vreemde kring met dode dieren
In een rustig gedeelte van het territorium, stuitte iemand anders op iets vreemds. Op de grond lagen in een soort kring dode dieren. Het is niet het werk van wolven. Een ronde navragen leverde geen duiding op, alleen een vermoeden:
”Dit lijkt iets voor mensen die voor de lol alles schieten wat ze voor de loop krijgen… Houtduif jagers verdenk ik daar het meest van. Helaas voor mij zeer herkenbaar vanuit mijn opvoeding. Zeer lang geleden gelukkig. ”Zijn er genoeg en hebben geen ziel te verliezen,” werd dan gezegd.”
5. Waar komt wolf Sam ineens vandaan?
Op Nationaal Park Hoge Veluwe (NPHV) is een kleine roedel wolven. In 2022 werden er voor het eerst welpen geboren, vermoedelijk vijf. In het jaar erop werd er slechts een welp geboren. Deze welp was niet gezond en leeft waarschijnlijk niet meer. In 2024 werden geen welpen geboren en het aantal welpen uit 2025 is niet bekend.
Volgens NPHV waren er in 2025 vijf volwassen wolven in het park: de ouderdieren en drie mannelijke jaarlingen uit 2022. Een van de jaarlingen uit 2022, Hubertus, zou verantwoordelijk zijn voor een bijtincident op 13 april 2025 en mag sinds voorjaar 2025 worden doodgeschoten. Dat is niet gelukt. NPHV en Wageningen University & Research (WUR) willen vijf wolven zenderen voor onderzoek. Er is tot nu toe een wolf gezenderd. Dat moet een jaarling zijn uit 2022. Dat betekent dat de gezenderde wolf of wolf Hubertus is, of een broer van Hubertus. Uit beeldmateriaal lijkt de tekening van de gezenderde wolf anders te zijn dan die van Hubertus. Het is daarom zeer waarschijnlijk een broer. NPHV en WUR houden in elk geval hun kaken stijf op elkaar over de GW-code en de geboorteroedel van wolf Sam.
BIJ12 heeft geen zicht op de wolven op NPHV. Wie op de socials zoekt op wolf Nationaal Park Hoge Veluwe, komt aardig wat foto’s tegen van de roedel die leeft op het park. De foto’s van de roedel NPHV staan op de website van provincie Gelderland:
Opvallend is dat wolf Sam direct vertrok na het verdoven en zenderen en onmiddellijk de plaats van wolf Bram innam. Hoewel de provincie Utrecht nog steeds halsstarrig vasthoudt aan het plan om de hele roedel van de Utrechtse Heuvelrug te zenderen, loopt er wel al een gezenderde wolf bij de roedel. Officieel mogen ruwe data niet gedeeld worden met anderen dan NPHV. Maar wie controleert dat? Niemand, het gaat op basis van afspraken.
Nationaal Park Hoge Veluwe en Landgoed Den Treek-Henschoten varen wat wolven betreft dezelfde koers:
Update onderzoek naar wolven, prooidieren en mensen
Status roedel Hoge Veluwe niet bekend bij BIJ12.
”De inmiddels vier in het Park dood gevonden wolven (07-09-2023, 14-08-2024, 20-09-2024 en 25-11-2024) zijn conform het wolvenplan van Bij12 voor forensisch onderzoek aangeboden. Hoewel de sectierapporten (07-09-2023, 14-08-2024, 20-09-2024) wel met het Park zijn gedeeld, zijn ook van deze wolven de onderliggende data van de DNA-uitslagen niet vrijgegeven.”
Aangereden dieren die verdwijnen
Aangereden wild wordt meestal teruggegeven aan de natuur, gaat naar de poelier of verdwijnt in iemands achterbak.
In de jaarverslagen van Stichting Valwild staan alle opvallende zaken vermeld. In het jaarverslag van 2025 is te lezen dat er drie aanrijdingen met wolven zijn geweest. Twee wolven zijn niet teruggevonden na de aanrijding en een is doodgeschoten.
Gek genoeg zijn er mensen die aangereden wild meenemen voordat Stichting Valwild er is. Zo is er een melding met video van een aangereden dode bok die, voordat Valwild er is, door een man in groene kleding en met een groene VW Caddy is meegenomen. Het meenemen van aangereden wild is strafbaar.
In 2024 waren er ook drie aanrijdingen met een wolf. Er werden ook drie meldingen gedaan van een aanrijding met een wolf, waarbij de wolf niet werd aangetroffen. Het gebeurt vaker dat er meldingen zijn over aangereden dieren die niet meer worden aangetroffen.
In een van de jaarverslagen is te lezen dat in de meer “landelijke” gebieden de aangereden dieren geregeld in iemands kofferbak verdwijnen.
Animal Rights 3 april op Facebook over autopsie wolf Bram:
Update Bram
De resultaten van de sectie op Bram voegen niet veel toe. De kogel (…) wist hem niet in het hart te raken, maar richtte verwoestende schade aan in Bram’s lichaam via doorboring van de ribwand, scheuringen en bloedingen in beide longen, bloedingen in borstholte, spieren en onderhuids bindweefsel, met breuken van ribben en wervelkolom.
Bij de sectie kwamen ook oude verwondingen ten gevolge van – vermoedelijk – een eerdere aanrijding naar voren, vooral afwijkingen van de eerste en tweede halswervel en de betrokken gewrichten.
Ondanks speculatie over restpijn en invloed daarvan op zijn gedrag, laat de sectie vooral zien dat Bram een normale, gezonde, weldoorvoede wolf was. Bram was een nieuwsgierige wolf die zijn welpen beschermden en daarvoor door de provincie Utrecht werd vermoord.
Bram’s overblijfselen zullen binnenkort worden tentoongesteld in Naturalis.
Informatie
Heb je aanvullende informatie, iets vreemds gezien in het wolventerritorium of een fout gezien? Laat het ons weten via het contactformulier. Alles wat met jachtactiviteiten te maken heeft, kun je ook melden bij Animal Rights voor de jachtkaart. Op deze kaart kun je jachthutten, voederplekken, vangkooien en andere jachtobjecten in Nederland en België terugvinden. Iedereen kan zelf meldingen doen, inclusief locatie, datum en een foto.
