UTRECHTSE HEUVELRUG – Het gaat eindelijk goed met de wolven van de Utrechtse Heuvelrug. Ze leven hun eigen wolvenleven en worden, ondanks de mooie zomer en de bijbehorende drukte in de natuur, weinig gezien. Ze slapen, jagen, spelen, inspecteren het territorium en hebben welpen die ze goed verzorgen. Ze lijken veilige ecoducten te nemen en zijn vooral nachtactief. Maar die prille pais en vree wordt, als het aan de provincie Utrecht ligt, vanaf 1 oktober verstoord. Dan mogen alle vijf volwassen wolven gevangen, verdoofd en gezenderd worden met alle fatale risico’s. En wat levert het op? Wolf Sam was zijn zender snel kwijt. En wat is het echte motief voor het zenderen? Op maandag 24 augustus 2026 buigt de rechter zich over de zaak op verzoek van Animal Rights, Stichting Werkgroep Wolf Leusden en de Faunabescherming.
OPINIรREND NIEUWSARTIKEL
Na de dood van wolf Bram, zijn zus, drie welpen uit 2024, solitaire wolvin Juultje en op 19 mei de dood van een mogelijke welp uit 2025, leek er eindelijk wat rust en nieuw geluk voor de wolven te zijn. Ze kregen een partner en welpen, pasten zich aan de drukte aan en lijken de ecoducten steeds beter te vinden. De relaxte ouderdieren weten goed met honden en menselijke aanwezigheid om te gaan.
In het voorjaar was het aantal wolven in Utrecht meer dan gehalveerd. De afgelopen drie korte maanden van relatieve rust en groei die daarop volgden, lijken een stilte voor de storm. Het leven van vijf wolven staat vanaf 1 oktober tot 31 maart 2027 op het spel, los van verkeersgevaar. De controle van kwetsbare wilde dieren is dwangmatig. Er moeten van de provincie Utrecht namelijk vijf (!) wolven worden gezenderd. Dat zijn waarschijnlijk alle volwassen wolven die nog voor welpen zorgen.
Waar is wolf Sam, de eerste gezenderde wolf van Nederland?
Na de dood van wolf Bram op 1 december 2025 liep direct de eerste gezenderde wolf van Nederland in Utrecht. Wolven in Utrecht en bezoekers van het territorium zagen sinds half januari 2026 geen gezenderde wolf meer. Op vragen daarover in het voorjaar hield WUR de kaken op elkaar. Pas recent gaf WUR schoorvoetend aan RTVUtrecht toe dat ze of de zender of de wolf kwijt zijn. Dit betekent dat de zender nog geen drie maanden lang data heeft verzameld.
Aan de bouw en profiel te zien, een grote volwassen mannetjeswolf, lijkt wolf Sam frank en vrij over de Heuvelrug te lopen. Niet gehinderd door een halsband met zender.
Zenderen hele roedel dateert uit 2024
Het plan om de hele roedel van de Utrechtse Heuvelrug te zenderen dateert uit 2024. Omdat Zodion (de voormalige Zoogdiervereniging) niet wist welke wolven er in de provincie aanwezig waren en nagenoeg elke wolf verdacht werd van bijtgedrag, werd de one fits all solution van stal gehaald. Het zenderen zou de wolven in kaart brengen en snel ingrijpen bij de dieren mogelijk maken.
Omdat het zenderen in 2024 strandde bij de rechter, zijn de motieven en middelen om te zenderen juridisch opgepoetst: geen pootklem maar een strikval en zenders voor ‘wetenschappelijk onderzoek’.
Dat is weinig geloofwaardig. En achterhaald. Het principe van een strikval is hetzelfde als dat van een pootklem. En wetenschappelijk onderzoek? Waar komt die ”noodzaak” ineens vandaan en waarom moet de belastingbetaler dat bekostigen? De wolven in Utrecht hebben hun gedrag aangepast aan de mens en zijn vooral in de nacht actief. Sporadisch wordt een wolf op afstand gezien.
De afgelopen periode zijn er verschillende onderzoeksresultaten gepubliceerd over wolven en mensen en heeft WUR met Nationaal Park Hoge Veluwe inmiddels hetzelfde onderzoek uitgerold.
- Insights into the dynamics of wolf occupancy in human-dominated landscapes
- Planning human-dominated landscapes for wolf conservation: the role of resting habitats
Het wetenschappelijke sausje lijkt te worden gebruikt om de vergunning te valideren en het hele zenderplan is vooral een heel erg leuk verdienmodel.
Dit onderzoek geeft goede inzichten:
Laconiek omgaan met dierenwelzijn en beslissende handelingen
Maar dat is niet het ergste. Het hele project kan vijf wolven fataal worden. Er is in het hele plan weinig aandacht voor expertise en dierenwelzijn, het hangt vooral aan elkaar van aannames en algemeenheden, zonder garanties, protocollen of professionele papieren, ervaring of certificering. Niemand heeft ooit in Nederland wolven gevangen met een strikval. Daar is hier geen enkele ervaring mee.
Mogelijk zijn hier maar vier of vijf volwassen wolven die juist vanaf september ’s nachts met de welpen op stap gaan om te leren jagen. Dat duurt vele maanden. Moet een hele roedel bij het vangen, verdoven en zenderen zijn, net zoals zij aanwezig waren bij het doodschieten van wolf Bram? Het liet diepe sporen na bij de wolven: extreem paniekerig en gestrest.
Iemand kan wel verzinnen dat je het predikaat wolvendeskundige (geen beschermde titel) krijgt als je drie dagen een cursusje in Duitsland volgt, of wolvenvangdeskundige bent als je twee dagen in Canada hebt meegelopen met een cursusleider, maar dat is allemaal gebakken lucht. Tijdens het WK-voetbal zitten er miljoenen voetbaldeskundigen achter de tv. Het maakt ze echter geen profvoetballer. Voor professionaliteit is wel iets anders nodig: de juiste professionele educatie, jarenlange training onder begeleiding van profs en ervaring.
Er wordt in grote lijn erg laconiek omgegaan met cruciale expertise op wolvengebied, dierenwelzijn en beslissende handelingen zoals aanrijtijden.
Staan er dag en nacht dierenartsen klaar die binnen 30 minuten bij een gevangen wolf zijn? Aangenomen dat de strikvallen op ecoducten en andere rustplaatsen worden geplaatst, hoe ziet Zodion dit voor zich? Er worden in het plan geen enkele protocollen genoemd om dit garanderen. Bij dit cruciale, en voor wolven risicovolle en mogelijk fatale, onderdeel zijn geen enkele garanties gegeven.
Hetzelfde geldt voor het verdoven. Wie gaat dat doen? Zijn dat ervaren dierenartsen die vaker wolven hebben verdoofd of jagers die zogenaamd (op papier) onder supervisie van een ”ervaren ecoloog” staan?
Tekst gaat verder na de foto’s en video’s:
Wat valt op aan het zenderplan?
. De alternatievenafweging is mager onderbouwd
De provincie Utrecht zegt dat er “geen andere bevredigende oplossing” bestaat, maar een groot deel van die conclusie rust op de stelling dat andere methoden moeilijk of minder effectief zijn.
- Er wordt niet verteld welke alternatieven zijn geprobeerd op de Utrechtse Heuvelrug.
- Vangkooien, verdovingsgeweren en lokmethoden worden vooraf vooral op theoretische gronden afgewezen.
- De motivering voor het vangen en zenderen lijkt vooral te gaan om efficiรซntie (“het werkt beter”), terwijl de toets niet moet zijn of een alternatief minder handig is, maar of het doel redelijkerwijs ook anders bereikt kan worden.
Waarom is het noodzakelijk om een wolf fysiek te vangen en te zenderen en zijn minder ingrijpende onderzoeksmethoden onvoldoende? Het wordt niet duidelijk gemaakt, het lijkt op basis van aannames te zijn. Hetzelfde geldt voor het volgende punt.
. Het belang van het onderzoek wordt grotendeels als gegeven aangenomen
De provincie neemt nagenoeg rechtstreeks de argumenten uit de oorspronkelijke Gelderse ontheffing over.
- Er wordt niet concreet gemaakt welke specifieke kennis ontbreekt.
- Er wordt niet duidelijk gemaakt waarom maar liefst vijf wolven moeten worden gevangen.
- Er ontbreekt een analyse van welke onderzoeksvragen zonder zenders niet kunnen worden beantwoord.
De motivering blijft ook hier vrij algemeen: onderzoek is nodig voor verspreiding, gedrag, beheer en instandhouding. De concrete noodzaak ontbreekt.
. Tegenstrijdigheid rond de staat van instandhouding
De provincie schrijft: “Uit voorzorg wordt uitgegaan van een ongunstige staat van instandhouding”. Normaal leidt een ongunstige staat van instandhouding juist tot een zwaardere toets. Gek genoeg volgt vrijwel direct de conclusie dat het vangen van wolven geen probleem vormt voor de populatie.
- De provincie werkt niet uit hoe dit standpunt over een ongunstige staat zich verhoudt tot het toestaan van het vangen van vijf (!) wolven.
- Er ontbreekt een analyse van risico’s voor de Nederlandse populatie (getal).
- De conclusie is vooral algemeen en oppervlakkig, gebaseerd op buitenlandse literatuur.
. Ecologische beoordeling is opvallend summier
De juist broodnodige ecologische beoordeling is ronduit mager. Er ontbreekt bijvoorbeeld:
- Analyse van risico’s voor individuele dieren.
- Kans op verwondingen en op sterfte.
- De gevolgen van verstoring van een roedel. Gezenderde wolven kunnen dagen weg zijn.
- Gevolgen voor de welpen wanneer een ouderdier wordt gevangen.
- Risico’s voor andere dieren.
De conclusie: “Er wordt geen afbreuk gedaan aan het strevenโฆ” wordt wel heel snel, makkelijk en niet onderbouwd getrokken ten opzichte van de omvang van de ingreep! Zeker in een periode waar de ouderdieren nog volop betrokken zijn bij de opvoeding van hun welpen.
. Onderbouwing van dierenwelzijn is vooral anekdotisch
Bij de verdediging van de Belisle-strikval wordt onder meer verwezen naar buitenlandse studies, ervaringen van onderzoekers en een mondelinge mededeling van Lรณpez-Bao. Een mondelinge mededeling is relatief zwak bewijs. Bovendien betreffen de meeste onderzoeken kleine aantallen dieren en wordt niet duidelijk gemaakt hoe vergelijkbaar die omstandigheden zijn met Nederland.
. Onvoldoende bespreking van risico’s voor andere dieren
De provincie stelt dat lichtere dieren de val niet activeren. Dat is wel heel kort door de bocht. Er is weinig tot geen analyse van grotere welpen, honden, grote vossen, dassen, reeรซn of andere grotere zoogdieren. Het moet duidelijk zijn hoe groot de kans op bijvangst is en hoe dat risico is onderzocht.
. ‘Second-best’ wordt juridisch ingezet
In bijlage wordt de strikval expliciet een “second-best” alternatief genoemd. Terwijl de provincie tegelijkertijd concludeert dat er gรฉรฉn beter alternatief bestaat. Uit dezelfde tekst blijkt dat SCT-pootklemmen vanuit dierenwelzijn en effectiviteit juist beter zouden zijn, maar juridisch niet toegestaan zijn. De alternatievenafweging wordt hierdoor duidelijk een juridische afweging in plaats van een ecologische/biologische.
. Vooral de aanrijtijd is een valstrik!
In het plan wordt meerdere keren gesteld dat het vangteam binnen 30 minuten bij een gevangen wolf moet zijn.
In bijlage 5 staat dat er een alarmsignaal wordt verstuurd en dat het vangteam “na
uiterlijk een half uur ter plaatse” is. In de bespreking van SCT-pootklemmen wordt ook verwezen naar een eis van ingrijpen binnen 30 minuten om stress en letsel te beperken.
Het is opvallend dat de provincie deze 30-minuten overneemt, maar nergens onderbouwt hoe die in de praktijk gegarandeerd wordt. Er is geen enkele operationele onderbouwing, of sprake van protocollen. Er staat bijvoorbeeld niet:
- Hoeveel vangteams beschikbaar zijn. Wie dat precies zijn.
- Waar bevinden die vangteams zich? De Utrechtse Heuvelrug is groot. De vanglocaties zijn niet in bewoond gebied.
- Hoe 24/7 bereikbaarheid wordt geregeld.
- Hoe men omgaat met een wolf die in de nacht in de val loopt. En dat zijn de moment waarop wolven actief zijn.
- Hoe men omgaat met verkeersdrukte, slechte weersomstandigheden deze herfst en winter, obstakels, noodgevallen en verhindering.
Hoe wordt 30 minuten gegarandeerd? Het lijkt natte vinger werk. Er worden geen enkele garanties gegeven, men moet maar aannemen dat het haalbaar is.
Daarnaast is het “Uiterlijk een half uur” geen voorschrift. De 30 minuten staan in de beschrijving van de methode, maar is geen expliciet juridisch voorschrift. Er staat: “Binnen 30 minuten na activatie moet een deskundig team ter plaatse zijn.” Dat is alles.
Als een wolf pas na 50 minuten wordt bereikt, is niet direct duidelijk of er een voorschrift wordt overtreden. De provincie heeft die norm namelijk niet vastgelegd in de voorschriften.
De humane onderbouwing hangt juist af van die 30 minuten, want een belangrijk deel van de redenering waarom de Belisle-strikval acceptabel zou zijn, is dat:
- De wolf niet lang vastzit.
- Stress beperkt blijft.
- Verwondingen beperkt blijven.
Die argumenten zijn rechtstreeks gekoppeld aan snelle interventie. Als de 30-minutennorm niet realistisch of afdwingbaar is, vervalt de hele dierenwelzijnsargumentatie. Het is key!
De provincie baseert de conclusie dat de strikval voldoende diervriendelijk is op de aanname dat een gevangen wolf binnen 30 minuten wordt bereikt. Terwijl er niet gemotiveerd wordt hoe risico’s op stress, letsel en welzijnsaantasting daadwerkelijk beperkt blijven.
De vangmethode leunt juist op die snelle respons. En die is nergens met protocollen, afspraken gegarandeerd.
. Algemene en vage omschrijvingen van (rol) deskundigen
Dezelfde vlieger gaat op als het gaat over deskundigheid. Het is volstrekt onduidelijk welke professionals ter plaatse zijn en hoe dat gegarandeerd wordt.
Er staat: “De werkzaamheden moeten worden uitgevoerd onder begeleiding van een ecologisch deskundige.” Vervolgens wordt die deskundige omschreven als: “een persoon met een opleiding in de Nederlandse ecologie of hiermee vergelijkbare studiegebieden. Of een persoon die op een andere manier aantoonbare soortenkennis heeftโฆ” Vooral die laatste zin is werkelijk zorgelijk. Het is een carte blanche iedereen die een (ongezonde) obsessie voor wolven heeft.
Het gaat namelijk over ecologische kennis (maakt niet uit hoe en waar je het hebt opgedaan), niet over ervaring met het vangen, verdoven of zenderen van wolven. Daarnaast staat in bijlage 5: “De veldmedewerker die strikval plaatst, moet opgeleid en ervaren zijnโฆ” Maar daarna staat: “dat kan bijvoorbeeld door vaker bij veldonderzoeken betrokken te zijn geweestโฆ” Kan elke jager of vrijwilliger die misschien ooit wat veldwerk heeft gedaan aan de bak? Er staan nergens eisen als:
- Minimum aantal eerder gevangen wolven en minimum aantal uitgevoerde verdovingen.
- Certificering voor gebruik van strikvallen.
- Aantoonbare ruime zelfstandige ervaring met de Belisle 8.
- Verplichte aanwezigheid van een dierenarts.
- Eisen aan noodprocedures bij complicaties.
Sterker nog: het besluit vermeldt zelfs niet hoeveel mensen in het team ervaring hebben met het daadwerkelijk vangen van wolven. En dat is saillant. De provincie gebruikt juist deskundigheid als argument dat risico’s beperkt blijven: “In de aanvraag is aangetoond dat de betrokken medewerkers over genoeg kennis en kunde beschikkenโฆ”
Maar in het besluit zelf wordt niet uitgelegd wie die medewerkers zijn, welke ervaring zij hebben, hoeveel wolven zij eerder hebben gevangen en hoe die deskundigheid is beoordeeld.
Op basis van welke objectieve criteria heeft de provincie vastgesteld dat de betrokken personen voldoende deskundig zijn voor het plaatsen van strikvallen, het verdoven van wolven en het aanbrengen van zenders? Waar is die informatie? Het besluit bevat nauwelijks concrete normen.
Nog een opvallend detail is dat in ”Voorschrift 12” staat dat werkzaamheden alleen plaatsvinden onder begeleiding van een ecologisch deskundige. Dat is heel iets anders dan: De deskundige moet zelf de val plaatsen, zelf de wolf verdoven en de deskundige moet zelf de zender aanbrengen. Bovendien mag alleen een arts een wolf verdoven.
Taalkundig zou dit zelfs kunnen betekenen dat de deskundige alleen toezicht hoeft te
houden op papier, terwijl de handelingen door anderen, bijvoorbeeld een jager, worden uitgevoerd.
Voor een risicovolle handeling als het vangen en verdoven van een strikt beschermde
wolf is dat amateurisme. De deskundigheidseisen, ofwel het gebrek daaraan, in dit besluit maken het erg lastig om te vertrouwen in een juiste omgang met deze dieren. Zeker nu is aangetoond dat zelfs strikte vergunningsvoorwaarden bij de afschot van wolf Bram al niet serieus werden genomen. Wat staat de wolven eigenlijk echt te wachten?
Conclusie
In 2024 sprak de rechter over een ”rammelende vergunning”. Het opgepoetste project lijkt nog steeds aan alle kanten te rammelen en heeft slechts twee juridisch nodige twists gekregen (geen pootklem maar een strikval, geen ingrijpen bij vermeende misdragingen maar wetenschappelijk onderzoek) en mist elke noodzaak.
Waarom zou je een kwetsbare roedel aan al deze risico’s willen blootstellen. Weegt het onderzoeksbelang werkelijk op tegen het welzijn van deze dieren en de mogelijke fatale risico’s.
Omdat iets kan, betekent nog niet dat het moet. Wiens belang is hiermee gediend: de wolf, de mens of de bankrekening van een aantal zzp’ers?
De rechter buigt zich maandag 24 augustus over deze zaak. We horen het waarschijnlijk dezelfde dag.
Tot nu toe lijkt het meer een vaag Mallepietje plan waarvan de wolven het slachtoffer zijn en waarbij in de praktijk vooral jagers of vage figuren zijn betrokken met een papieren ecologische begeleiding.
Je leest meer over het zenderen in:
๐ฆ๐๐ฟ๐ถ๐ธ๐๐ฎ๐น๐น๐ฒ๐ป ๐๐ผ๐ผ๐ฟ ๐จ๐๐ฟ๐ฒ๐ฐ๐ต๐๐๐ฒ ๐๐ผ๐น๐๐ฒ๐ป: ๐๐ป๐ถ๐บ๐ฎ๐น ๐ฅ๐ถ๐ด๐ต๐๐ ๐ฒ๐ป ๐ช๐ฒ๐ฟ๐ธ๐ด๐ฟ๐ผ๐ฒ๐ฝ ๐ช๐ผ๐น๐ณ ๐๐ฒ๐๐๐ฑ๐ฒ๐ป ๐ป๐ฎ๐ฎ๐ฟ ๐ฑ๐ฒ ๐ฟ๐ฒ๐ฐ๐ต๐๐ฒ๐ฟ
๐ท๐๐๐ ๐ด๐๐๐๐๐ ๐ ๐๐โ๐ก๐ , 21 ๐๐ข๐๐ข๐ ๐ก๐ข๐ , 2026 (via Facebook)
Het college van gedeputeerde staten van Utrecht heeft in oktober 2025 de Zoogdiervereniging toestemming gegeven om strikvallen te gebruiken om 5 wolven op de Utrechtse Heuvelrug te vangen, verdoven en te voorzien van een zender, onder het mom van wetenschappelijk onderzoek en onderwijs.
Eerder, in 2023, trachtte de Zoogdiervereniging hetzelfde te doen bij wolf Bram om hem โaversiefโ te conditioneren. Toen alleen met een verdovingsgeweer. De Zoogdiervereniging maakt daarbij, net als nu, gebruik van een reeds in juni 2023 verleende ontheffing die breed en algemeen gericht is op alle (grondgebonden) landzoogdieren en waar geen bezwaar of beroep meer tegen openstaat.
Zie: https://animalrights.nl/opdracht-om-utrechtse-wolf-te…/
Omdat de Zoogdiervereniging nu gebruik wil maken van strikvallen die niet opgenomen zijn in de ontheffing uit 2023 moest er een aanvullende vergunning aangevraagd worden. Deze werd verleend in de vorm van een โmaatwerkvoorschriftโ. Daar stond wel bezwaar tegen open en dat maakten Animal Rights en Werkgroep Wolf Leusden op 17 oktober 2025. Utrecht wees dat af waarna de stichtingen in beroep gingen. De zitting is op 24 augustus 2026. Er is toegezegd dat het maatwerkvoorschrift in elk geval tot 1 oktober 2026 niet wordt gebruikt.
Het college is van mening dat zenderen nodig is, omdat wildcameraโs, sporenonderzoek en DNA-analyses onvoldoende toereikend zijn om het gedrag van de wolf te onderzoeken. Echter, op de Veluwe loopt al een gelijksoortig onderzoek door Wageningen Universiteit.
De stichtingen begrijpen dat het voor de Zoogdiervereniging interessant is om een eigen onderzoek te kunnen uitvoeren en niet de resultaten te gebruiken van een gelijksoortig lopend onderzoek door een andere, concurrerende onderzoeksinstelling. Dat betekent echter niet dat een extra onderzoek ๐ป๐ผ๐ผ๐ฑ๐๐ฎ๐ธ๐ฒ๐น๐ถ๐ท๐ธ is. Zij lezen in de reactie van het college met name een ๐ถ๐ป๐๐ฒ๐ฟ๐ฒ๐๐๐ฒ in extra onderzoek, met verdoving en gebruik van een halsbandzender, en ๐ด๐ฒ๐ฒ๐ป ๐ป๐ผ๐ผ๐ฑ๐๐ฎ๐ฎ๐ธ.
Vanwege de bijkomende ๐๐๐ฟ๐ฒ๐๐ ๐ฒ๐ป ๐ฟ๐ถ๐๐ถ๐ฐ๐ผ ๐ผ๐ฝ ๐น๐ฒ๐๐๐ฒ๐น voor de wolf is het vangen met een strik of klem vele malen invasiever dan direct verdoven met een geweer. Het college heeft onvoldoende betwist dat het gebruik van het verdovingsgeweer in de Utrechtse Heuvelrug onmogelijk is, terwijl dat op de Hoge Veluwe klaarblijkelijk wel werkt. Bovendien wordt slechts gesteld dat met zenderonderzoek meer informatie kan worden verkregen, niet waarom specifiek die aanvullende informatie noodzakelijk en in het belang van de wolven is.
28 januari 2026 stierf een ongeveer 3 jaar oude mannelijke wolf in Routt County, Colorado tijdens een zenderoperatie. Op vrijdag 27 februari 2026 meldde Colorado Parks and Wildlife in een persbericht dat de autopsie van de wolf uitwees dat โ๐ซ๐๐ฃ๐๐จ๐ฉ-๐๐๐ง๐๐ก๐๐ฉ๐๐๐ง๐๐ ๐๐ค๐ข๐ฅ๐ก๐๐๐๐ฉ๐๐๐จโ de oorzaak waren van zijn dood.
In reactie daarop schrijft het college dat de uitvoerder zich aan het besluit en bijbehorende voorschriften moet houden om te voorkomen dat de wolf overlijdt en als dat niet gebeurt, kan het maatwerkvoorschrift worden ingetrokken.
De stichtingen voeren dit punt aan vanwege het risico op overlijden door verdoving, niet vanwege een overtreding van voorschriften. Van het laatste is bij de wolf uit Colorado ook niets gebleken. Als er toch voorschriften worden overtreden, niet ongebruikelijk in Utrecht, en de wolf overlijdt, dan is het al te laat. Het gaat de stichtingen erom dat het doel van de ingreep (het verkrijgen van aanvullende onderzoeksgegevens) niet opweegt tegen het risico van de ingreep (het doden van wolven).
Het college gaat in haar verweer op het beroepschrift van Animal Rights en Werkgroep Wolf Leusden niet inhoudelijk in op het standpunt van de stichtingen dat het net als bij de soft-catch klem ook bij de strikval, die precies hetzelfde doel en werking heeft als de soft-catch klem, namelijk het dier gevangenhouden aan de poot, noodzakelijk is om een ๐๐ถ๐ท๐ฑ๐๐ฝ๐ฒ๐ฟ๐ถ๐ผ๐ฑ๐ฒ van dertig minuten in acht te nemen waarbinnen het dier verdoofd moet zijn (in plaats van dat er dan slechts een team โaanwezigโ is) en om het dier te laten verdoven door ๐ฒ๐ฒ๐ป ๐ฝ๐ฟ๐ผ๐ณ๐ฒ๐๐๐ถ๐ผ๐ป๐ฒ๐น๐ฒ ๐ฑ๐ถ๐ฒ๐ฟ๐ฒ๐ป๐ฎ๐ฟ๐๐ (in plaats van een faunabeheerder, wiens ervaring bestaat uit het vermoorden van dieren).
Dit is namelijk wat de Europese Commissie verplicht stelt voor een dergelijke handeling, terwijl uit de verweerschriften van het college en het plan van aanpak van de Zoogdiervereniging aannemelijk wordt dat een dierenarts niet of nauwelijks onderdeel zal uitmaken van het zogenaamde team van deskundigen.
Het vereiste van die ๐ฑ๐ฒ๐๐ธ๐๐ป๐ฑ๐ถ๐ด๐ต๐ฒ๐ถ๐ฑ (in dit geval een professionele dierenarts die ervaring heeft met het verdoven van wilde dieren) volgt naast de richtsnoeren ook uit de toelichting bij de specifieke zorgplicht.
Het college schrijft verder dat beoordeling van de staat van instandhouding op lokaal niveau niet noodzakelijk is, terwijl het Europese Hof van Justitie meermaals heeft benadrukt dat โdeze staat van instandhouding in de eerste plaats en noodzakelijkerwijs op lokaal en nationaal niveau moet bestaanโ.
De conclusie van het college dat de grensoverschrijdende populatie zich in een ๐ด๐๐ป๐๐๐ถ๐ด๐ฒ ๐๐๐ฎ๐ฎ๐ ๐๐ฎ๐ป ๐ถ๐ป๐๐๐ฎ๐ป๐ฑ๐ต๐ผ๐๐ฑ๐ถ๐ป๐ด bevindt en daarom de lokale staat van instandhouding in Nederland niet beoordeeld hoeft te worden (met andere woorden, dat in Nederland geen enkele ingreep kan stranden op het instandhoudingsvereiste), kan daardoor niet getrokken worden.
De stichtingen benadrukken dat het vangen van vijf wolven op de Utrechtse Heuvelrug ๐ด๐ฒ๐ฒ๐ป ๐ฏ๐ฒ๐ฝ๐ฒ๐ฟ๐ธ๐๐ฒ ๐ถ๐ป๐ด๐ฟ๐ฒ๐ฒ๐ฝ is, omdat er slechts รฉรฉn roedel wolven is gevestigd en het dus zal gaan om het vangen, verdoven en zenderen van alle op de Utrechtse Heuvelrug gevestigde wolven, wat betekent dat je de gehele lokale populatie wolven in gevaar brengt door de ingreep.
Als een wolf hierdoor toch overlijdt dan kan dit direct grote gevolgen hebben voor de roedel, en dus ook de gehele lokale populatie, met name als het een ouderwolf betreft. Overigens is het niet eens zeker dat er vijf wolven gezenderd kunnen worden, omdat de roedel bestaat uit een ouderpaar met welpen die nu nog te jong zijn, of mogelijk al zijn overleden en over een aantal maanden naar een ander gebied kunnen zijn vertrokken.
Het college komt verder met een wetenschappelijke artikel waarin onder andere wordt geconcludeerd dat een type strikval – niet het type dat men in Utrecht wil gebruiken – minder letsel veroorzaakt dan conventionele stalen wildklemmen, maar dat is ook niet iets dat de stichtingen betwisten (en juist de reden dat er een Europese Pootklemverordening bestaat) en geen reden om aan te nemen dat alle niet-conventionele stalen wildklemmen โhumaanโ zijn.
Saeidi et al. waarschuwen juist dat niet alle strikvallen zonder meer over รฉรฉn kam kunnen worden geschoren en dat er verschillen kunnen zijn in de frequentie en ernst van verwondingen en bijvangst. Zij bevelen daarom juist nader vergelijkend onderzoek aan naar het gebruik van verschillende typen strikvallen bij wolven.
Naast het type vangmiddel noemen Saeidi et al. ook ๐ฑ๐ฒ ๐ธ๐ฒ๐ป๐ป๐ถ๐ ๐ฒ๐ป ๐๐ฎ๐ฎ๐ฟ๐ฑ๐ถ๐ด๐ต๐ฒ๐ถ๐ฑ van de vanger als factor bij het ontstaan van letsel, zoals concrete ervaring met het plaatsen van de val en het afstellen van de kabel. Dergelijke deskundigheid van de vangers is door de stichtingen niet te beoordelen, doordat uit het Plan van Aanpak niet duidelijk wordt welke faunabeheerders bij de activiteit betrokken zijn. In zijn algemeenheid kan echter gesteld worden dat er in Nederland geen ervaring is met het gebruik van strikken en klemmen, omdat deze verboden zijn. Ook het gebrek aan succes van een eerdere zenderpoging van de Zoogdiervereniging in 2023 (naar de redenen is het gissen want het college en de Zoogdiervereniging weigeren nog altijd het evaluatierapport openbaar te maken) wekt geen vertrouwen.
Ten slotte concluderen Saeidi et al. ook dat de duur dat een dier in de val wordt vastgehouden invloed heeft op zowel de kans als de ernst op stress en verwondingen.
De stichtingen zijn van mening dat de strikval net als de soft-catch klem onder de definitie van wildklem valt en dus verboden is op grond van de Pootklemverordening. De strikval heeft namelijk hetzelfde doel en werking als de soft-catch klem.
Maar ook als de rechtbank dit standpunt niet deelt is het vangmiddel nog steeds verboden op grond van de Pootklemverordening, doordat het vangmiddel vanwege de non-selectiviteit (risico voor bijvangst) en het gevangen houden aan de poot geen humaan vangmiddel betreft.
De uitspraak van de rechtbank van 16 september 2024 over een eerder verleende vergunning om gebruik te maken van klemmen om wolf Bram te zenderen, is relevant doordat de voorzieningenrechter overwoog dat de ๐ฏ๐ฟ๐ถ๐ฒ๐ณ ๐๐ฎ๐ป ๐ฑ๐ฒ ๐๐๐ฟ๐ผ๐ฝ๐ฒ๐๐ฒ ๐๐ผ๐บ๐บ๐ถ๐๐๐ถ๐ฒ, waarnaar het college in het verweerschrift verwijst, onvoldoende was om het uitdrukkelijke verbod op het gebruik van een wildklem (zoals de soft-catch klem en, volgens de stichtingen, ook de strikval) te passeren, zelfs wanneer is aangetoond dat het gebruik noodzakelijk is voor onderzoek of monitoring ten gunste van de wolf:
โ๐ท๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐ธ๐ข๐๐๐๐๐ ๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐ฃ๐๐๐๐ง๐๐๐ก ๐๐ ๐๐๐ ๐ฃ๐๐๐๐๐ ๐๐ โ๐๐ก ๐๐๐๐๐ข๐๐ ๐ฃ๐๐ ๐๐ ๐ค๐๐๐๐๐๐๐ ๐ฃ๐๐๐ ๐๐๐ ๐ค๐๐๐. ๐ท๐๐ง๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐ฃ๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐ โ๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐โ๐ก๐ ๐ก๐๐๐๐๐ ๐ก๐๐๐๐๐ ๐ ๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐. ๐ท๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐ฃ๐๐ก ๐๐๐๐ ๐๐๐ค๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐โ๐๐๐๐ ๐ฃ๐๐ โ๐๐ก ๐ฃ๐๐๐๐๐. ๐๐๐ก๐๐๐๐๐ ๐๐ข๐๐ก ๐๐ ๐๐ ๐๐๐๐๐๐ก ๐๐ข๐ ๐๐๐ก ๐๐๐ ๐ค๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐ก ๐๐๐ ๐ค๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐ง๐๐ก ๐ฃ๐๐๐ โ๐๐ก ๐ฃ๐๐๐๐๐ ๐ฃ๐๐ ๐๐ ๐ค๐๐๐. ๐ผ๐ ๐๐ ๐๐๐๐๐ ๐ฃ๐๐ 14 ๐๐๐๐๐ก 2018, ๐ค๐๐๐๐๐๐๐ โ๐๐ก ๐๐๐๐๐๐๐ โ๐๐๐๐ก ๐ฃ๐๐๐ค๐๐ง๐๐, ๐๐๐๐ก ๐๐ ๐ธ๐ข๐๐๐๐๐ ๐ ๐ถ๐๐๐๐๐ ๐ ๐๐ ๐๐ ๐๐ ๐๐ ๐ฃ๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐ ๐ ๐๐๐ก ๐๐๐ก๐โ ๐๐๐โ๐๐๐ ๐ก๐๐๐ ๐ง๐๐ข ๐๐ข๐๐๐๐ ๐ค๐๐๐๐๐ ๐ก๐๐๐๐๐ ๐ก๐๐๐, ๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐ข๐๐ ๐ฃ๐๐ ๐๐๐ก ๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐ง๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐ฃ๐๐๐ ๐ค๐๐ก๐๐๐ ๐โ๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐ง๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐๐๐ก๐๐๐๐๐ ๐๐๐ก ๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐๐๐โ๐ก ๐๐ ๐ ๐ก๐๐๐ก ๐ฃ๐๐ ๐๐๐ ๐ก๐๐๐โ๐๐ข๐๐๐๐ ๐ฃ๐๐ ๐๐ ๐ ๐๐๐๐ก ๐ก๐ ๐ฃ๐๐๐๐๐ก๐๐๐๐. ๐ท๐ ๐ธ๐ข๐๐๐๐๐ ๐ ๐ถ๐๐๐๐๐ ๐ ๐๐ ๐ ๐โ๐๐๐๐๐ก ๐๐๐ก, ๐๐๐ ๐ค๐๐๐๐ก ๐ฃ๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐ ๐ฃ๐๐๐๐ค๐๐๐๐๐๐ ๐ฬ๐ ๐๐ ๐ค๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐ข๐๐๐ก ๐ค๐๐๐๐ก ๐๐ ๐๐ ๐๐๐ ๐ก๐๐๐โ๐๐ข๐๐๐๐๐ ๐ก๐๐ก๐ข๐ ๐ฃ๐๐ ๐๐ ๐ ๐๐๐๐ก ๐ก๐ ๐ฃ๐๐๐๐๐ก๐๐๐๐, ๐๐ ๐๐๐ง๐๐ก ๐ฃ๐๐ ๐๐ ๐ค๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐ก ๐๐ ๐ ๐ก๐๐๐๐ ๐ง๐๐ข ๐ง๐๐๐ ๐๐๐ก ๐๐ ๐๐๐๐๐ ๐ก๐๐๐๐๐๐ ๐ฃ๐๐ ๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐. ๐ท๐ ๐ฃ๐๐๐๐ง๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐โ๐ก๐๐ ๐ฃ๐๐๐๐ก ๐๐๐ง๐ ๐๐๐๐๐ ๐๐๐ฃ๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐ ๐๐๐ก ๐ ๐ก๐๐๐๐ข๐ ๐ฃ๐๐ ๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐ข๐๐ ๐๐ ๐ก๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐ก โ๐๐ก ๐ข๐๐ก๐๐๐ข๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐ฃ๐๐๐๐๐ ๐๐ โ๐๐ก ๐๐๐๐๐ข๐๐ ๐ฃ๐๐ ๐๐๐ ๐ค๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐ก ๐๐๐ฃ๐๐ ๐๐๐๐๐ ๐ ๐๐๐๐ ๐๐๐ ๐ค๐๐๐๐๐. ๐ป๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐๐ (๐ธ๐ข๐๐๐๐๐ ๐) ๐๐๐โ๐ก๐ ๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐ ๐ค๐๐๐๐๐ ๐๐๐ โ๐๐ก ๐ฃ๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐ฃ๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐.โ
Zie: https://animalrights.nl/wat-zei-de-voorzieningenrechter…/
En: https://animalrights.nl/solitaire-wolf-bram-blijkt-vader…/
De stichtingen hebben al betwist dat de onderhavige activiteit niet noodzakelijk is voor onderzoek en niet in het belang van de wolf. Het is duidelijk dat de Europese Commissie in die gevallen niet voorstelt om de Pootklemverordening te passeren (hetgeen overigens ook niet bindend zou zijn).
De Zoogdiervereniging heeft voor haar onherroepelijke ontheffing uit 2023 een ๐๐๐-๐๐ฒ๐ฟ๐ด๐๐ป๐ป๐ถ๐ป๐ด (een projectvergunning voor dierproeven van de Centrale Commissie Dierproeven; het vangen van een dier in een val en vervolgens verdoven, geldt als een dierproef), maar die CCD-vergunning ziet niet op het vangen van wolven met een strikval waarvoor het maatwerkvoorschrift dient en daarom ontbreekt er voor het onderhavige project een beoordeling en vergunning van de CCD. De activiteit kan ook om die reden niet worden uitgevoerd.
Animal Rights en Werkgroep Wolf Leusden verzoeken de rechtbank om alle genoemde redenen het verzoek gegrond te verklaren en het besluit te schorsen totdat op het beroepschrift is beslist, of gelijktijdig aan het verzoek ook het beroep gegrond te verklaren en de bestreden besluiten te vernietigen.
