Waar kan mijn hond wel los?
Voor alle bosgebieden rond de Leusderheide, de kern van het wolvenleefgebied op de Utrechtse Heuvelrug, geldt tussen 15 maart en 15 september een tijdelijke aanlijnplicht voor honden. Deze maatregel is genomen door Staatsbosbeheer, Utrechts Landschap, de provincie Utrecht, ODU Utrecht en de gemeente Zeist. Er gaat extra gehandhaafd worden en de boete voor niet aanlijnen is € 120. Er zijn buiten deze gebieden volop plekken waar de honden wel los kunnen. De regel ging in 2025 voor het eerst in.
Het besluit volgt uit het unanieme advies van meerdere wolvenexperts, die de aanlijnplicht zien als een manier om incidenten tussen mens, wolf en hond te minimaliseren.
Sinds de wolf zich op de Utrechtse Heuvelrug heeft gevestigd, hebben zich meerdere incidenten voorgedaan met honden. Omdat honden genetisch verwant zijn aan wolven, kan de wolf een hond als bedreiging zien. Zeker in de lente en zomer, wanneer wolven welpen krijgen en deze willen beschermen. Het verplicht aanlijnen verkleint de risico’s op confrontaties tussen mens, wolf en hond aanzienlijk.
Maximaal 10 meter
De lengte van de lijn mag maximaal 10 meter zijn. Zo houden honden voldoende bewegingsvrijheid, maar blijven ze toch dicht bij hun eigenaar. Een naderende wolf ziet hond en eigenaar dan als één geheel, wat de kans op een confrontatie volgens wolvenexperts aanzienlijk verkleint. Als een hondenbezitter zich niet aan de regels houdt, kan er een proces-verbaal opgemaakt worden.
Wolven in Utrecht heeft zondag 16 maart 2025 in het gebied onder militair Oefenterrein Leusderheide bezocht en deze foto’s gemaakt:
Uitbreiding aanlijnplicht
Het militair oefenterrein Leusderheide, waar de wolven in 2024 welpen kregen, is niet toegankelijk voor publiek. In grote delen van het gebied daaromheen geldt al een aanlijnplicht. Deze aanlijnplicht wordt tussen 15 maart en 15 september uitgebreid naar de bosgebieden van Zeist en Austerlitz in beheer van Staatsbosbeheer en Utrechts Landschap, omdat er in die periode mogelijk welpen in het gebied zijn. Gedurende het seizoen kan het gebied waar de aanlijnplicht geldt aangepast worden. Daarom is het belangrijk de bebording goed in de gaten te houden.
Laat de hondensnoepjes liever thuis in bos kerngebied
Er wordt altijd geadviseerd om wilde dieren, zoals wolven, niet te voeren omdat dit het natuurlijke gedrag kan verstoren en dat kan leiden tot problemen. En het gaat hier niet eens zozeer om het echt lokken en voeren met bijvoorbeeld ham, biefstuk of kip.
Veel hondenbezitters realiseren zich niet dat ze onbedoeld wolven kunnen aantrekken in de bossen van het kerngebied van het territorium. Bijna elke hondenbaas heeft tijdens een wandeling een zakje hondenbrokken of beloningssnacks bij zich voor training of om de hond te belonen. Wolven hebben een zeer goede neus, waardoor de snacks ze ongewenst dicht bij mensen kan brengen of ervoor kan zorgen dat ze mensen met voedsel gaan associëren. Snacks kunnen ook bijvoorbeeld vallen. Neem ze bij voorkeur niet mee naar het bos in het kerngebied.
Is het toch nodig om snacks mee te nemen? Verpak ze goed en laat niets vallen.
Advies op gehele Utrechtse Heuvelrug
Voor alle andere (bos)gebieden in de provincie Utrecht waar je met de hond los mag lopen geldt geen aanlijnplicht maar een aanlijnadvies. Dit is niet alleen om incidenten met wolven te voorkomen, maar ook om de natuur in het broedseizoen een handje te helpen. Veel dieren zijn juist dan extra kwetsbaar en gevoelig voor verstoring. Ze kunnen vluchten wanneer ze schrikken van lawaai, een loslopende hond of wandelaar buiten het pad. Zeker honden worden als zeer bedreigend ervaren. Het is belangrijk dieren in deze periode rust te geven om hun jongen groot te brengen.
Samenwerking
Zowel de uitbreiding van de aanlijnplicht als het aanlijnadvies zijn tot stand gekomen door samenwerking tussen provincie Utrecht, de Zoogdiervereniging, Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, Utrechts Landschap, particuliere landgoederen verenigd in het Utrechts Particulier Grondbezit, Regionale Uitvoeringsdienst Utrecht (RUD) en de gemeenten Zeist, Woudenberg, Leusden, Utrechtse Heuvelrug, Soest, Baarn, Amersfoort, De Bilt, Bunnik, Wijk bij Duurstede, Rhenen, Renswoude en Houten.
Waar kan mijn hond wel los in Utrecht?
Er zijn veel websites waarop je hondenlosloopgebieden kunt zien. Maar niet alle sites worden geactualiseerd. De populaire site doggydating is niet up-to-date; houd daar rekening mee. Als je je hond in de provincie Utrecht wil laten uitrennen, kijk dan altijd op de website van de gemeente.
Er zijn gebieden waar veel honden komen, buiten het kerngebied, waar de kans op een ontmoeting met een wolf zeer klein is. Raadpleeg wel altijd de sites van de terreinbeheerders voor actuele informatie.
- De Liniedijk in Leusden is een redelijk veilig losloopgebied met een hondenstrandje.
- Het Panbos bij Bosch en Duin is een groot gebied met zandvlakte waar honden los mogen. Tot nu toe zijn er geen geluiden over wolf en hond interacties in dit bos. Check voor actuele informatie de website van het Utrechts Landschap.
- Het hondenlosloopgebied rond Kasteel Groeneveld in Baarn is tot nu toe ook wolfvrij.
- De Soesterduinen bij Soest is tot nu toe ook een geschikte plek om je hond lekker te laten uitrennen.
- In de gemeente De Bilt geldt een aanlijnadvies. In de hondenlosloopgebieden kunnen de honden daar wel los. Bijvoorbeeld Landgoed Houdringe.
Kom je een fout tegen in het overzicht of heb je een tip voor een behoorlijk veilig hondenlosloopgebied? Wolven in Utrecht hoort het graag.
Hoe honden in 2024 werden weggejaagd door de wolf
Er zijn verschillende opnames uit 2024 van wolven die honden wegjagen rond het militair Oefenterrein Leusderheide. Geen enkel hond raakte daarbij ernstig gewond. Maar honden kunnen wolven met jonge welpen veel stress bezorgen.
Voor alle in het wild levende dieren is het beter om honden aan te lijnen
Het onderzoeksrapport Beleidsverkenning recreatiedruk in natuurgebieden provincie Utrecht geeft goed inzicht in wat verstoring is en hoe groot de effecten zijn. Een paar fragmenten die echt interessant zijn om te lezen (klik op de afbeeldingen om te vergroten):
